Stopniowanie przymiotników – angielski

Stopniowanie przymiotników (comparison of adjectives) to jeden z najważniejszych i najczęściej używanych tematów w angielskiej gramatyce. Opanowanie tego zagadnienia wymaga zrozumienia podziału na krótkie i długie słowa, pamięciowego opanowania wyjątków oraz unikania kalek językowych z polskiego.

Trzy stopnie przymiotnika w języku angielskim

W języku angielskim, podobnie jak w polskim, wyróżnia się trzy stopnie przymiotnika:

1. Stopień równy (positive) – opisuje podstawową cechę, np. small (mały), interesting (interesujący).
2. Stopień wyższy (comparative) – wskazuje, że ktoś lub coś ma cechę w większym natężeniu, np. smaller (mniejszy), more interesting (bardziej interesujący).
3. Stopień najwyższy (superlative) – określa, że obiekt ma cechę w stopniu maksymalnym, np. the smallest (najmniejszy), the most interesting (najbardziej interesujący).

Stopniowanie przymiotników krótkich

Przymiotniki jednosylabowe oraz niektóre dwusylabowe są stopniowane poprzez dodanie odpowiednich przyrostków: -er w stopniu wyższym oraz -est w stopniu najwyższym. Przed przymiotnikiem w stopniu najwyższym zawsze stawia się przedimek określony the.

Podczas dodawania końcówek obowiązuje kilka prostych zasad:

• do większości krótkich słów po prostu dodaje się końcówkę, np. small – smaller – the smallest,
• do przymiotników zakończonych na „-e” dodaje się tylko końcówkę -r lub -st (bez podwajania litery „e”), np. nice – nicer – the nicest,
• w przymiotnikach zakończonych na spółgłoskę + „-y” zamienia się literę „y” na „i” i dopiero wtedy dodaje końcówkę, np. happy – happier – the happiest,
• jeśli jednosylabowy przymiotnik kończy się na pojedynczą spółgłoskę poprzedzoną pojedynczą, krótką samogłoską, podwaja się ostatnią spółgłoskę przed dodaniem końcówki, np. big – bigger – the biggest. Wyjątkiem są słowa zakończone na litery „w” lub „x” – w ich przypadku spółgłoski nie są podwajane.

Stopniowanie przymiotników długich

Przymiotniki składające się z trzech lub więcej sylab stopniuje się w sposób opisowy. Oznacza to, że przymiotnik pozostaje w formie podstawowej, a przed nim stawiamy słowa more (bardziej) lub the most (najbardziej).

Przykład: beautiful – more beautiful – the most beautiful / interesting – more interesting – the most interesting.

Aby powiedzieć, że coś „mniej” lub „najmniej” jakieś, przeznaczone są słowa less oraz the least.

Przykład: complicated – less complicated (mniej skomplikowany) – the least complicated (najmniej skomplikowany).

Wyjątek stanowi zasada, że wszystkie przymiotniki utworzone bezpośrednio od czasowników, czyli kończące się na -ed oraz -ing, stopniujemy wyłącznie opisowo, nawet jeśli są bardzo krótkie:

Przykład: pleased – more pleased – the most pleased.

Stopniowanie nieregularne

Niektóre z najczęściej używanych słów w języku angielskim nie podlegają ogólnym regułom i stopniują się w sposób nieregularny.

Wyjątki i przymiotniki niestopniowalne

Niektóre przymiotniki w języku angielskim łamią schematy.

Przymiotniki stopniowane na dwa sposoby

Istnieje grupa przymiotników dwusylabowych, która dopuszcza zarówno stopniowanie z końcówką, jak i opisowo. Należą do nich m.in. clever, common, cruel, gentle, handsome, narrow, shallow, simple, stupid, subtle, sure.

Przykład: poprawnie jest zarówno the simplest, jak i the most simple.

Przymiotniki jednosylabowe stopniowane tylko opisowo

Przymiotniki takie jak ill (chory), lost (zgubiony), real (prawdziwy), right (mający rację) czy worth (warty), choć są bardzo krótkie, należy stopniować wyłącznie opisowo.

Przykład: more real.

Przymiotniki niestopniowalne

Słowa opisujące stany absolutne lub skrajne, których próba stopniowania jest błędem. Należą do nich: dead, alive, perfect, unique, straight, fatal, universal, final. Coś może być tylko żywe lub martwe – nie ma stanu pośredniego, ponieważ nie może być „bardziej martwe”.

Stopniowanie przymiotników – konstrukcje porównawcze

W języku angielskim istnieją bardziej zaawansowane konstrukcje, które wzbogacają wypowiedź.

Konstrukcja „im…, tym…” (the…, the…)

Służy do wyrażania bezpośredniej zależności między dwoma zjawiskami. Buduje się ją według schematu: the + stopień wyższy, the + stopień wyższy.

Przykłady:

1. The bigger, the better (im większy, tym lepszy).
2. The harder you study, the more confident you feel (im ciężej się uczysz, tym pewniej się czujesz).
3. The less sugar you eat, the healthier you feel (im mniej cukru jesz, tym zdrowiej się czujesz).

Konstrukcja „coraz bardziej”

Aby opisać proces ciągłej zmiany, powtarza się przymiotnik w stopniu wyższym, łącząc go słowem and.

Przykłady:

1. The weather is getting worse and worse (pogoda robi się coraz gorsza).
2. Life’s getting more and more difficult (życie staje się coraz trudniejsze).

Określenie skali różnicy

Do powiedzenia, że coś jest „o wiele” lub „tylko trochę” droższe wykorzystywane są modyfikatory stopnia wyższego.

1. Dla małej różnicy: slightly, a bit, a little. Przykład: a bit smaller (trochę mniejszy).
2. Dla dużej różnicy: much, far, a lot. Przykład: much colder (o wiele zimniej) , a lot cheaper (o wiele tańszy).

Opisywanie doświadczeń w życiu

Połączenie stopnia najwyższego z czasem Present Perfect i słowem ever służy do mówienia o tym, że coś jest „jakieś” w życiu.

1. That’s the worst book I have ever read (to najgorsza książka, jaką kiedykolwiek przeczytałem).
2. It’s the cheapest book I’ve ever bought (to najtańsza książka, jaką kiedykolwiek kupiłem).

Stopniowanie przymiotników – jak unikać najczęstszych błędów?

Różnice między językiem polskim a angielskim często prowadzą do powstawania kalkowanych błędów gramatycznych.